Verplichte erfdienstbaarheid
Onderstaande column heeft een onderwerp aangestipt dat in de regio enorm leeft. We hebben naar aanleiding van deze column een groot aantal vragen gekregen en gezien de beperkte ruimte in de column volgt daarom hierbij nog wat extra informatie over dit onderwerp.
Het stuiten van een verjaring kan op meerdere manieren, maar het meest voor de hand liggend is de ondubbelzinnige schriftelijke mededeling, zoals in onderstaande column omschreven. Houdt er wel rekening mee dat op grond van de wet eveneens binnen zes maanden een eis moet worden ingesteld bij de rechter om de verjaring te stuiten. Er zal dus niet alleen een aanschrijving dan wel mededeling moeten worden gedaan, maar deze moet worden gevolgd door het binnen zes maanden indien van een eis tot het verkrijgen van een rechterlijke uitspraak of iedere andere daad van rechtsvervolging, dan wel het verzoek om een bindend advies tot stuiting.
Vorenstaande is terug te vinden in de artikelen 316 en 317 Boek 3 van het Burgerlijk Wetboek, woordelijk luidende:
Artikel 316
1. De verjaring van een rechtsvordering wordt gestuit door het instellen van een eis, alsmede door iedere andere daad van rechtsvervolging van de zijde van de gerechtigde, die in de vereiste vorm geschiedt.
2. Leidt een ingestelde eis niet tot toewijzing, dan is de verjaring slechts gestuit, indien binnen zes maanden, nadat het geding door het in kracht van gewijsde gaan van een uitspraak of op andere wijze is geëindigd, een nieuwe eis wordt ingesteld en deze alsnog tot toewijzing leidt. Wordt een daad van rechtsvervolging ingetrokken, dan stuit zij de verjaring niet.
3. De verjaring van een rechtsvordering wordt ook gestuit door een handeling, strekkende tot verkrijging van een bindend advies, mits van die handeling met bekwame spoed mededeling wordt gedaan aan de wederpartij en zij tot verkrijging van een bindend advies leidt. Is dit laatste niet het geval, dan is het vorige lid van overeenkomstige toepassing.
Artikel 317
1. De verjaring van een rechtsvordering tot nakoming van een verbintenis wordt gestuit door een schriftelijke aanmaning of door een schriftelijke mededeling waarin de schuldeiser zich ondubbelzinnig zijn recht op nakoming voorbehoudt.
2. De verjaring van andere rechtsvorderingen wordt gestuit door een schriftelijke aanmaning, indien deze binnen zes maanden wordt gevolgd door een stuitingshandeling als in het vorige artikel omschreven.
Jan-Jaap Dolman wil graag zijn ouderlijk huis kopen. Twintig jaar geleden legde de buurman een pad aan naar zijn garage. Dat pad loopt over het perceel van de Dolmans. Zijn ouders vonden dat geen probleem, maar Jan-Jaap wil een grotere achtertuin, dus vraagt hij de buurman om het pad te verwijderen, of te verkleinen. De buurman weigert en beroept zich op het recht van overpad. Jan-Jaap bezoekt zijn notaris.
Door Rob Timmers, notaris in Lisse
‘De afspraken met mijn ouders zijn niet in een notariële akte vastgelegd’, vertelt Jan-Jaap aan de notaris. ‘Dus hij heeft geen recht van overpad.’ De notaris legt uit dat dat binnenkort wel zo kan zijn. ‘Op 1 januari 2012 bestaat het nieuw Burgerlijk Wetboek twintig jaar. Hierin staat dat na een periode van twintig jaar een erfdienstbaarheid van overpad door verjaring kan ontstaan. Dan moet er wel sprake zijn van bezit. De buurman moet zich altijd hebben gedragen als eigenaar, bijvoorbeeld doordat hij het pad aangelegd heeft, altijd onderhouden en het afgesloten heeft. Bezit is er niet als de buurman de strook grond huurde of in bruikleen kreeg. In jullie geval is er sprake van bezit.’
Stuiten
‘De erfdienstbaarheid kan moeilijk ongedaan gemaakt worden. Sterker nog, je vader kan gedwongen worden om deze in te laten schrijven in het Kadaster, zodat deze ook voor toekomstige eigenaren geldt. Jouw ouders kunnen de verjaring stuiten, oftewel tegenhouden. Dat kan nog tot en met 31 december 2011, dus ze moeten snel in actie komen. Hiervoor moeten ze een brief schrijven waarin ze uitdrukkelijk vermelden dat ze zich verzetten tegen het ontstaan van de erfdienstbaarheid van overpad. De brief moet aangetekend aan de buren worden verzonden.’
Opzegbaar
Jan-Jaap vindt het een lastige beslissing. ‘Kijk, ik zit ook niet te wachten op een ruzie. De buren hebben aangegeven over niet al te lange tijd te willen verhuizen. Dus dat ze van het pad gebruik willen blijven maken zolang zij er wonen, dat begrijp ik wel. Maar als wij de verjaring niet tegenhouden, hebben de nieuwe eigenaren automatisch recht op de erfdienstbaarheid van overpad. Dat zit me niet lekker.’ De notaris stelt voor om dan met de buurman vast te leggen dat er sprake is van een opzegbaar persoonlijk gebruiksrecht . ‘Hij kan van het pad gebruik blijven maken maar is niet als bezitter aan te merken. Dan kan er niets meer verjaren en gaat er geen nieuwe termijn lopen. Mocht hij verhuizen, dan vervalt het gebruiksrecht en bepaal jij wat er met het pad gebeurt.’
Jan-Jaap en zijn vader vinden dat een goed plan en gaan samen met de notaris en de buurman om de tafel om een gebruiksrechtovereenkomst vast te leggen.